
اسب کاسپین (Caspian Horse) که با نامهای دیگری همچون گیل اسب، اسبچه خزر، اسب مازندرانی، اسب گیلان یا اسب شاه نیز شناخته می شود با قدمت بیش از پنج هزار سال بعنوان یکی از قدیمی ترین نژادهای اسب های موجود در جهان تا سال 1335 منحصرا در ایران وجود داشت.
این نژاد، جد اولیه کلیه اسب های خونگرم دنیاست. تصویر این اسب ها در نگاره های پلکان آپادانای تخت جمشید، در مهر داریوش بزرگ، در نقش رستم و نقش شاپور مشاهده می شود.

این اسب مدتی در حالت انقراض قرار داشت تا اینکه در دهه سی خورشیدی توسط خانم لوئیز فیروز (Louise Firouz) با نام اصلی لوئیز لیلین (Louise Laylin) (زاده ۲۴ دسامبر ۱۹۳۳ در واشنگتن و درگذشته ۲۵ می ۲۰۰۸ در گنبد کاووس) بصورت تصادفی شناسایی شد. خانم فیروز در مدت کوتاهی و براساس مطالعات و تحقیقات خود درخصوص این گونه، توانست این نوع اسب کوچک ایرانی را بعنوان نژادی منحصربفرد در جوامع بین المللی پرورش اسب معرفی و ثبت نماید.

مجتمع نگهداری ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین در رشت توسط سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی ایران افتتاح شده است و در راستای معرفی این گونه منحصربفرد اجلاس جهانی اسب کاسپین پس از امریکا، انگلیس و سوئد در شهر رشت و استان گیلان، خاستگاه اولیه این اسب زیبا برگزار شد.

گسترش نژاد اسب کاسپین به دیگر نقاط جهان با ورود نخستین اسب کاسپین به ویرجینیای امریکا آغاز شد و اکنون در اقصی نقاط جهان می توان این گونه زیبا و منحصربفرد را مشاهده نمود.